Moczenie nocne jest najczęstszym - po schorzeniach alergicznych - przewlekłym problemem zdrowotnym u dzieci. Jest on często bagatelizowany, gdyż nie stanowi zagrożenia dla zdrowia bądź życia pacjenta. Panuje pogląd, że jest jedynie niewinną dolegliwością i chyba właśnie dlatego nie poświęca mu się należytej uwagi. Z raportu firmy SMG KRC analizującej problem moczenia nocnego w Polsce wynika, że w naszym kraju moczenie nocne występuje u około 300 000 dzieci, w wieku od 5 do 14 lat.
Powszechna jest opinia, że moczenie nocne jest tylko nieprawidłowym nawykiem lub nawet lenistwem dziecka. Takie podejście opóźnia uzyskanie fachowej porady. W chwili obecnej duża liczba moczących się dzieci nie trafia do lekarza lub zgłasza się zbyt późno. Jest to spowodowane przeświadczeniem, że można spokojnie czekać, aż moczenie samo przejdzie. Rzeczywiście w większości wypadków dzieci „wyrastają” samoistnie z moczenia nocnego. Nie wiadomo jednak kiedy to nastąpi. Niestety, nie ma żadnej reguły. A przecież utrzymujące się moczenie może u dziecka spowodować wtórne zaburzenia emocjonalne, być przyczyną nieprawidłowych kontaktów z rówieśnikami i konfliktów w rodzinie. Dlatego z pewnością nie powinno się przyjmować postawy biernego oczekiwania.
Rodzice martwią się, że ich moczące się dziecko jest wyjątkiem wśród rówieśników. Jednak z danych statystycznych wynika, że w przeciętnej pierwszej klasie szkoły podstawowej troje dzieci moczy się nadal w nocy.
Przyczyny moczenia nocnego
Do niedawna moczenie nocne u dziecka było traktowane jako zaburzenie pochodzenia emocjonalnego i zwykle w takich sytuacjach stawiano rozpoznanie „moczenie na tle psychogennym”.
Badania epidemiologiczne prowadzone na dużych grupach dzieci nie potwierdziły związku między pierwotnym moczeniem nocnym a stresem psychicznym u dziecka, stosunkami panującymi w rodzinie bądź warunkami socjoekonomicznymi. Istnieje natomiast współzależność między pojawieniem się wtórnego moczenia nocnego (tzn. gdy moczenie nocne pojawiło się u dziecka po okresie, kiedy w nocy już nie moczyło się), a stresem psychicznym. Gdy nawrót moczenia nocnego wiąże się ze zmianą dotychczasowego trybu życia (następne dziecko w rodzinie, śmierć bliskiej osoby, rozwód rodziców, zmiana miejsca zamieszkania, szkoły itp.), to można brać pod uwagę zaburzenia emocjonalne. Jednak nawet w takich sytuacjach należy w pierwszej kolejności wykluczyć inne przyczyny moczenia.
Nie należy traktować moczenia nocnego jako schorzenia mającego swoją pierwotną przyczynę w zaburzeniach emocjonalnych dziecka.
Wyniki badań prowadzonych w ostatnich latach w wielu ośrodkach na całym świecie dowodzą, że najczęstszą przyczyną moczenia nocnego są zaburzenia czynnościowe układu moczowego prowadzące do dysproporcji dwóch parametrów: pojemności pęcherza moczowego i objętości moczu „nocnego”. W prawidłowych warunkach pęcherz moczowy powinien do rana utrzymać mocz spływający z nerek w godzinach nocnych. Jeżeli te dwie wielkości są nieproporcjonalne, dochodzi do przepełnienia pęcherza i zmoczenia łóżka.
W związku z tym można wydzielić dwie grupy dzieci z moczeniem nocnym.
W pierwszej grupie pęcherz o prawidłowej pojemności nie jest w stanie utrzymać do rana zbyt dużej ilości moczu „nocnego”. Natomiast u drugiej grupy dzieci zmniejszony pęcherz nie jest w stanie przyjąć moczu „nocnego”. Są to dzieci, u których zwykle współistnieje moczenie dzienne.
Skutki moczenia nocnego
U starszych dzieci może dojść do wystąpienia wtórnych zaburzeń emocjonalnych spowodowanych utrzymującym się moczeniem. Stwierdza się u nich nadmierną nerwowość, trudności z koncentracją, gorszy kontakt z rówieśnikami. Często w takich sytuacjach moczenie nocne jest traktowane jako moczenie na tle psychogennym. W rzeczywistości jest odwrotnie - zaburzenia emocjonalne należy traktować jako skutek moczenia, a nie przyczynę. Świadczy o tym najlepiej fakt, że u dziecka, u którego udało się opanować moczenie ustępują wszelkie problemy natury psychogennej. Istnieje oczywiście grupa pacjentów z moczeniem nocnym na tle psychogennym, ale nie jest ona tak liczna, jak do niedawna sądzono.
Kiedy do lekarza?
Rodzice powinni zgłosić się do lekarza, jeżeli po ukończeniu 4 roku życia dziecko nadal się moczy (w tygodniu jest przeciętnie więcej „nocy mokrych” niż suchych). Natomiast wizyta u lekarza jest z pewnością konieczna bez względu na wiek dziecka, gdy:
moczeniu nocnemu towarzyszy moczenie dzienne,
dziecko ma okresowo zwyżki temperatury ciała bez wyraźnej przyczyny,
moczenie nocne pojawia się po okresie prawidłowej kontroli oddawania moczu.
Leczenie
W grupie pacjentów z moczeniem nocnym każdego roku moczenie ustępuje samoistnie
u ok. 15% dzieci bez stosowania leczenia. Jednak utrzymywanie się moczenia nocnego - nawet jeżeli jest ono tylko "niewinnym", przejściowym zaburzeniem - jest dla dziecka i całej rodziny bardzo dużym stresem. W związku z tym nie powinno się zalecać „czekania, aż moczenie nocne samo ustąpi” u dziecka, które skończyło 6 lat i moczy się nadal w nocy.
Aktualne metody leczenia moczenia nocnego wynikają z przyczyn moczenia. U dzieci z moczeniem nocnym związanym ze zmniejszoną pojemnością pęcherza moczowego
i współistniejącymi zaburzeniami czynności dolnych dróg moczowych bardzo dobre efekty leczenia uzyskuje się stosując leki regulujące czynność pęcherza moczowego. W wyniku działania leku zmniejsza się czucie w pęcherzu. Dziecko potrafi wydłużyć przerwy
w chodzeniu do ubikacji w ciągu dnia i w ten sposób zwiększa się stopniowo pojemność pęcherza. Okres kuracji wynosi przeciętnie 3-4 miesiące. Efekt leczenia w postaci zmniejszenia nasilenia moczenia nocnego jest już widoczny po kilku dniach stosowania leku.
Informacja o Stowarzyszeniu Pomocy Dzieciom z Moczeniem Nocnym
Grupa lekarzy od wielu lat zajmujących się leczeniem dzieci z moczeniem nocnym postanowiła założyć stowarzyszenie, które integrując działania środowiska medycznego przyczyniłoby się do zmiany panujących stereotypów i nagłośnienia problemu moczenia w społeczeństwie. Głównym zadaniem Stowarzyszenia jest zwrócenie uwagi na przyczyny, skutki oraz sposoby leczenia moczenia nocnego.
Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom z Moczeniem Nocnym „Dobra Nocka” jest otwarte dla wszystkich. Serdecznie zaprasza wszystkich tych, którzy chcą pomóc dzieciom z tym problemem.
Dodana przez
psychobilly (0)
Dodaj poradę