Kontakt z przyrodą, zabawy, obserwacje i eksperymenty rozwijają w dziecku ciekawość świata, zachęcają do stawiania pytań, samodzielnego myślenia i wyciągania wniosków. Dają też solidną dawkę wiedzy, zwłaszcza jeśli przyrodniczą pasję dzielą rodzice i rodzeństwo. Zabawy z przyrodą stymulują nie tylko intelekt dziecka - obserwowanie kiełkujących roślin ćwiczy cierpliwość i systematyczność, karmienie ptaków czy hodowanie własnej kapusty uczy odpowiedzialności i rozwija opiekuńczość, a podglądanie życia pająków i dżdżownic rozwija empatię i szacunek dla słabszych.

Dziecko wychowywane w bliskim kontakcie z przyrodą ma wiele okazji do wzmacniania poczucia własnej wartości - jest małe, a tyle potrafi: obejrzeć piórko pod mikroskopem, wypatrzyć dzięcioła przez lornetkę, zrobić z tatą karmnik, z małego żołędzia wyhodować prawdziwy duży dąb!


Poznawanie przyrody uwrażliwia na piękno, daje poczucie ładu, spokoju i harmonii, pomaga radzić sobie ze stresem. No i jest zdrowe - dziecko dużo czasu spędza na powietrzu i nie ma okazji do nudy.

Przyrodnicze zabawy nie wymagają wielkich finansowych nakładów - liczą się pomysły, pasja, radość ze wspólnych odkryć, uczenie dziecka szacunku dla przyrody i utrwalanie poczucia, że jesteśmy jej częścią.

O czym szumią drzewa...

• Wyhodujcie własne drzewo. Wystarczy posadzić w doniczce np. kasztan albo żołądź i regularnie podlewać. Kiedy wyrośnie malutkie drzewko można je przesadzić do ogródka albo do lasu.

• Podczas spaceru po parku czy lesie można często znaleźć świeże, obcięte przez ogrodników gałęzie. Zabierzcie je do domu i wstawcie do wody. Dziecko może dokumentować zmiany na gałązkach rysując lub robiąc zdjęcia.

• Zbierajcie liście. Zwróć uwagę dziecka na szczegóły - liść bzu jest gruby, sztywny i ma kształt serca, liść brzozy jest mniejszy i delikatniejszy, klonowy wygląda jak dłoń, a topolowy ma dwa różne odcienie po dwóch stronach. Zapytaj dziecka, jak sądzi, skąd się wzięły te różnice.

• Zwróć uwagę na zapach i kolor liści. Sprawdźcie, jak pachnie roztarty w palcach liść klonu a jak sosnowe igły. Mieszając farby stwórzcie różne odcienie zieleni i ponazywajcie na własny użytek - dębowy, modrzewiowy, akacjowy.

• Oglądajcie liście pod światło i przez lupę. Zainteresuj dziecko budową liścia, wyjaśnij, jak przez coraz cieńsze żyłki dociera do niego woda. Przykładając kartkę papieru do spodniej strony liścia odrysujcie jego kształt i fakturę.

• Pobawcie się w drzewa. Wystarczy zamknąć oczy i wyobrazić sobie, że się jest wysmukłą sosną na nadmorskich wydmach albo osiką nad brzegiem strumienia. Zachęć malucha do opowiadania, co czuje jako drzewo, co widzi, co słyszy, co mu się podoba, co mu przeszkadza.

• Zróbcie zielnik.

• Pokaż dziecku różne rodzaje kory. Kora brzozy jest szarobiała i można na niej pisać a sosny rudobrązowa i można z niej robić stateczki, oczywiście pod warunkiem, że jedna i druga nie rośnie już na drzewie. Spróbujcie napisać list na brzozowej korze, zrobić statek z kawałka sosnowej z żagielkiem z liścia klonu.

• Jeśli macie jakieś ulubione drzewo, zachęć malucha do napisania do niego listu - chodzi o to, żeby dziecko pofantazjowało i oswoiło się z myślą, że drzewo żyje.

• Naucz dziecko wspinać się na drzewa, oczywiście w granicach rozsądku. Jeśli macie ogród, urządźcie kryjówkę na drzewie. Pozwól dziecku zaszywać się tam z lupą, lornetką, aparatem fotograficznym, niech samo odkrywa przyrodnicze tajemnice.

• Jeśli maluch jest cierpliwy i ma naukowe zacięcie, zaproponuj mu fotograficzną dokumentację życia drzewa. Możecie robić zdjęcie tego samego drzewa raz w tygodniu albo raz w miesiącu np. przez rok. Efekty utrwalające zmiany pór roku, rytm przyrody, mogą być początkiem fotograficzno - przyrodniczej pasji.

Na straganie

• Jeśli macie ogródek "podaruj" dziecku kawałek ziemi, narzędzia ogrodnicze i nasiona lub sadzonki łatwych do uprawy warzyw. Nie przejmuj się brakiem ogródka - nawet dorodną dynię można wyhodować w skrzynce na balkonie a co dopiero marchewkę czy pomidory.

• Zwróć uwagę dziecka na urodę warzyw, ich kolory, połysk, smak i zapach, niezwykłe kształty. Róbcie z warzyw ludziki i fantazyjne stwory. Możesz pokazać maluchowi obrazy Arcimboldo, który malował ludzkie postaci z warzywno - owocowych kompozycji.

• Pozwól dziecku sprawdzić, co ma w środku bakłażan, wyjąć z dyni miąższ i pestki, rozebrać pora na kawałki, zbadać pod lupą liść kapusty.


• Zaproponuj maluchowi skomponowanie własnej zupy jarzynowej i wytrwaj do końca, nawet jeśli miałaby się składać z rzodkiewek i szczypiorku, wymyślajcie własne sałatki, zróbcie "dzień pomidorowy" albo "dzień fasolowy".

• Porozmawiajcie o tym, jakie części warzyw nadają się do jedzenia - kwiat kalafiora, liście szpinaku, korzeń marchewki, kartoflane bulwy. Obejrzyjcie na targu świeże warzywa, może wybierzecie kilka najładniejszych i w domu namalujecie martwą naturę?


Ogródek botaniczny

• Załóżcie mały ogródek kwiatowy w skrzynce lub w ogrodzie. Dziecko może posiać maciejkę, nasturcje lub pachnący groszek, posadzić stokrotki i niezapominajki, cebulki tulipanów, hiacyntów, narcyzów (najlepiej wymieszać gatunki, żeby była niespodzianka). Niech własnoręcznie sieje, sadzi, podlewa i pieli.

• Zaproponuj dziecku stworzenie ziołowego ogrodu - posadźcie majeranek, miętę, rozmaryn, bazylię. Opowiedz, jak dawniej wykorzystywano zioła i jak możecie wykorzystać te z własnego ogródka.

• Zasiejcie zboże, na początek owies, jęczmień, żyto i pszenicę. Opowiedz dziecku, jak dawniej uprawiano zboża, jak się robi kasze i płatki. Po "żniwach" możecie zrobić mąkę rozcierając ziarna między płaskimi kamieniami lub mieląc w młynku i upiec placuszek albo mały chleb.

• W słoiku z wodą połóżcie na gazie kilka ziarenek fasoli - obserwujcie kiełki, listki, korzenie. Zobaczcie jak roślina kieruje się ku słońcu.

• Posadźcie w doniczkach pestki jabłek, winogron, moreli, awokado, daktyli i zobaczcie, co z tego wyniknie.

• Jeśli w pobliżu domu macie drzewo lub krzak owocowy prześledźcie razem cykl od kwiatów do owoców. Poszukajcie na targu ciekawych owoców i zaproponuj dziecku namalowanie martwej natury. Pokaż, jak malowali owoce holenderscy mistrzowie a jak impresjoniści. Zróbcie owocową sałatkę, owocową zupę i wymyślcie planetę, na której wszystko jest z owoców.

• Do nawożenia ogródków używajcie tylko kompostu. Przy okazji opowiedz dziecku na czym polega segregowanie odpadków i dlaczego jest takie ważne.

Ptasi gaj

• Zbudujcie razem karmnik dla ptaków, może być bardzo prosty, z deseczek lub patyków. Przedtem narysujcie projekty, nawet mało realne, ale zabawne i ciekawe. Wyjaśnij dziecku odpowiedzialność związaną z dokarmianiem ptaków.

• Obserwujcie ptaki przylatujące do karmnika. Jak jedzą - sikorki potrafią dziobać słoninę wczepione w nią łapkami albo siedząc na gałęzi przyciągać słoninę jedną nóżką. A jak jedzą gawrony, dzięcioły, sójki? Czy jedne przeganiają drugie? Czy walczą o jedzenie? Jak możemy chronić słabsze ptaki nie ingerując za bardzo w ptasie reguły gry?

• W parku, w lesie, na miejskim skwerze podglądajcie, jak ptaki latają. Czy muszą się rozpędzić, czy startują z miejsca? Jak latają cięższe ptaki? A drapieżniki kołujące nad ofiarą? I dlaczego w ogóle ptaki latają?

• Pofantazjujcie o lataniu. Jakby to było - pofrunąć jak ptak? Zamknijcie oczy i wyobraźcie sobie, że latacie jak ptaki. Co się wtedy czuje, co widzi, co słyszy ? Co to znaczy "z lotu ptaka", poszukajcie takich zdjęć. Opowiedz maluchowi o Dedalu i Ikarze i o projektach latających machin Leonarda da Vinci. Poszukaj wierszy o ptakach, zachęć malucha do wymyślania własnych.

• Zainteresuj dziecko rozpoznawaniem gatunków ptaków. Niech z pomocą atlasu samodzielnie odkrywa różnice. Trudniejsze jest rozpoznawanie sylwetek ptaków w locie, do tego przyda się lornetka i dużo cierpliwości

• Zaplanujcie przyrodniczą wyprawę do lasu lub parku, żeby posłuchać śpiewu ptaków.

• Jeśli na spacerze znajdziecie niepotrzebne już ptasie gniazdo, przyjrzyjcie się, z czego jest zbudowane. Porozmawiajcie o tym, ile wysiłku wymaga zbudowanie tak misternej konstrukcji, jakie gniazda zakładają bociany a jak wysiadują jajka pingwiny. Czy wygodniejsze jest gniazdo czy dziupla? A co robi z jajkiem kukułka? Jak wygląda jajko strusia a jak kolibra?

Te co bzyczą i fruwają

• Jeśli w pobliżu macie łąkę lub niekoszony trawnik wybierzcie się w ciepły dzień z kocem, lupą i aparatem fotograficznym na podglądanie owadów. Możecie wziąć ze sobą kredki i narysować najciekawsze okazy.


• Spróbujcie wytropić w pobliżu mrowisko albo kolonię mrówek żyjących pod ziemią. Obejrzyjcie je przez lupę, przyjrzyjcie się dokąd wędrują, co dźwigają na plecach, jak zachowują się pojedynczo a jak w grupie. Zróbcie w domu makietę mrowiska i poczytajcie o pracowitym mrówczym życiu.

• Na łące albo na klombie poszukajcie motyli. Przypomnij dziecku, że pod żadnym pozorem nie wolno dotykać ich delikatnych skrzydełek. Przyjrzyjcie się, jak latają - czy tak jak ptaki czy zupełnie inaczej? Obejrzyjcie przez lupę motylowe gąsienice i larwy.

Dodana przez psychobilly (0) Dodaj poradę