Najczęstszą przyczyną niedoboru witaminy D jest jej niedostateczna podaż lub niewystarczająca ekspozycja na promienie ultrafioletowe (światło słoneczne). Istnieją także krzywice oporne na podawanie witaminy D (wrodzone i nabyte). Objawy krzywicy witamino-D-opornej stwierdzane są również w przebiegu przewlekłych chorób wątroby i nerek.
Objawy i przebieg

Przebieg choroby i objawy zależą od stopnia niedoboru witaminy D i wieku jego wystąpienia. Główne objawy niedoboru witaminy D to: intensywne pocenie się główki dziecka przy karmieniu, rozmiękanie kości potylicy i jej podatność na ucisk, wciąganie żeber na wysokości przepony (bruzda Harrisona); u niemowląt występuje wiotkość mięśni objawiająca się rozlanym brzuchem (żabi brzuch) i opóźnienie rozwoju ruchowego. U dzieci zaczynających chodzić stwierdza się koślawe stawy kolanowe jak również zgrubienia w okolicy nadgarstków (bransolety krzywicze) oraz połączeń części chrzęstnych i kostnych żeber (różaniec krzywiczy). Podstawą rozpoznania jest wykazanie w wywiadzie, że niemowlę nie otrzymywało w ogóle witaminy D lub że w dawkowaniu nie uwzględniono czynników zwiększających zapotrzebowanie.
Wezwij lekarza, gdy...

Podejrzenie krzywicy wymaga zawsze konsultacji pediatrycznej i wykonania badań biochemicznych potwierdzających rozpoznanie. W praktyce do rozpoznania większości przypadków krzywicy wystarcza wywiad oraz oznaczenie aktywności fosfatazy alkalicznej. Gdy dane uzyskane z wywiadu są trudne do weryfikacji, należy wykonać badanie rtg nadgarstka i ewentualnie oznaczyć w surowicy stężenie wapnia całkowitego i zjonizowanego, fosforanów i aktywność fosfatazy alkalicznej. W krzywicy z niedoboru witaminy D stwierdza się: obniżenie stężenia fosforanów w surowicy krwi, podwyższenie wartości fosfatazy zasadowej i obniżenie wartości tzw. aktywnej witaminy D3 (25-OH-D3). Stężenie wapnia mieści się w dolnej granicy normy, a aktywność parathormonu (hormon wydzielany przez przytaczyce odpowiedzialny za regulację gospodarki wapniowo – fosforanowej) jest podwyższona. W badaniach radiologicznych występują zmiany w zakresie przynasad i chrząstki nasadowej pod postacią ich poszerzenia. W przypadkach wątpliwych lub budzących podejrzenie krzywicy opornej na witaminę D konieczna jest ocena dobowego wydalania wapnia z moczem - tzw. wskaźnik wapniowo-kreatyninowy (wg Stapletona) oraz ocena dobowego wydalania fosforu z moczem (współczynnik cewkowej reabsorbcji fosforanów-TRP).
Najważniejsze jest postępowanie profilaktyczne zapobiegające krzywicy. Profilaktyczna dawka witaminy D3 wynosi 400 jednostek u niemowląt. W przypadkach, gdy występują czynniki zwiększające zapotrzebowanie na witaminę D3, dawkę dopasowuje się indywidualnie nie przekraczając jednak 1000 jednostek dziennie. Obliczając dawkę dzienną witaminy D3 należy uwzględnić naturalną syntezę skórną, zawartość witaminy D w mieszankach, odżywkach i preparatach wielowitaminowych. W przypadku rozpoznania krzywicy z niedoboru witaminy D3 należy podawać co najmniej 4000 jednostek witaminy D3 dziennie, kontrolując dziecko nie rzadziej niż raz na 3 tygodnie.

Dodana przez editwil (557) Dodaj poradę